مباحث مهم شیمی پایه دهم

درس شیمی برای هر دو رشته ریاضی و تجربی از مهم ترین درس هاست. حال سوال این است: مهم ترین سرفصل های شیمی پایه دهم متوسطه دوره دوم کدامند؟ برای برنامه ریزی مطالعه شیمی دبیرستان و موفقیت در کنکور شیمی یکی از اصلی ترین راه ها شناسایی سرفصل ها بوده و شناخت دقیق آنها کمک شایانی به ادامه مباحث در پایه های یازدهم و دوازدهم می باشد. لازم به ذکر است این مقاله به جهت آن نیست که دانش آموز پایه دهم که قصد یادگیری شیمی آنلاین و کلاس شیمی خصوصی دارد از باقی مباحث کوچک تر جا بماند!

در این مقاله از وب سایت شخصی محمد عاقل دبیر شیمی دوره دوم متوسطه قصد داریم تا به معرفی سرفصل های مهم شیمی1 پایه دهم دوره دوم دبیرستان رشته های ریاضی و تجربی بپردازیم.

به خاطر داشته باشید درس شیمی همواره برای رشته ریاضی و تجربی درس مهم و کلیدی می باشد.

فصل اول: ایزوتوپ و جرم اتمی میانگین – آرایش الکترونی ، ساختار لوویس

ایزوتوپ به عنصر شیمیایی می‌گویند که در هسته اتم خود، تعداد پروتون و الکترون یکسان و تعداد نوترون متفاوت داشته باشد. به عبارت دیگر، ایزوتوپ‌ها به عناصری می‌گویند که تنها در تعداد نوترون با یکدیگر متفاوت باشند. به طور مثال، کربن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴، همگی ایزوتوپ‌های کربن به شمار می‌آیند. کربن-۱۴ در مجموع ۸ نوترون و کربن-۱۳ در مجموع ۷ نوترون دارند. برای کربن-۱۲ نیز تعداد ۶ نوترون در هسته اتم آن ذکر شده است.

نکات کلیدی و حائز اهمیت در ایزوتوپ نحوه نمایش ایزوتوپ، تعیین تعداد نوترون در یک ایزوتوپ، ایزوتوپ های پایدار و رادیواکتیو و… هستند .

+در این مقاله بیشتر راجب ایزوتوپ بخوانید

برای محاسبه جرم اتمی‌، باید تمامی ایزوتوپ‌های یک اتم که در طبیعت موجود است را نیز در نظر بگیریم.

برای محاسبه جرم اتمی میانگین نیاز است که مقدار فراوانی هر کدام از ایزوتوپ‌های موجود در طبیعت برای هر اتم را بدانیم. در این صورت است که امکان محاسبه جرم اتمی میانگین را خواهیم داشت. این مقدار فراوانی ممکن است به روش‌های مختلفی یا واحد‌های متفاوتی به شما داده شوند‌، پس شما باید این قابلیت را داشته باشید تا این مقادیر و واحد‌ها را از هم تشخیص دهید.

ساده‌ترین نوع مقدار فراوانی، فراوانی درصدی است. اگر به شما درصد فراوانی هر ایزوتوپ را داده باشند شما به راحتی قادر خواهید بود جرم اتمی میانگین را محاسبه کنید.

آرایش الکترونی

آرایش الکترونی نحوه چنیش الکترونها را در لایه‌های اطراف هسته اتم نشان می‌دهد. کار را با اتم هیروژن که یک الکترون در اوربیتال 1s دارد، آغاز می‌کنیم. با افزودن یک الکترون ، آرایش الکترونی اتم عنصر بعدی He که 1s2 است بدست می‌آید. به این ترتیب از عنصری به عنصر بعدی می‌رویم تا به آرایش الکترونی اتم مورد نظر می‌رسیم. این روش در ابتدا از طرف ولفگانگ پاولی مطرح شد و به روش «بناگذاری» موسوم است.

ساختار لوویس

مواد یونی به طور کامل توسط پیوندهای یونی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. بارهای الکتریکی هر یون سبب بروز برهم‌کنش‌های الکترواستاتیک و در نهایت تشکیل یک شبکه بلوری می‌شوند. نوع آرایش یون‌ها با ساختار مواد مولکولی تفاوت دارد. برای نمایش مولکول‌های مختلف می‌توان از ساختار لوویس استفاده کرد.

فصل دوم: موزانه کردن و استوکیومتری

در موازنه واکنش های شیمیایی اولین قدم درتعریف یک معادله شیمیایی معادله ما موازنه نیست . وقتی از موازنه نبودن میگوییم یعنی اینکه تعداد اتم های هر عنصر در دو طرف معادله باهم برابر نیستند . برای تحلیل کردن یک واکنش لازم است که از همه لحاظ در آغاز موازنه واکنش را انجام دهیم .

حال سوالی که مطرح میشود این است که چطور یک معادله شیمیایی را موازنه کنیم؟

+در اینجا درباره موزانه کردن بیشتر بخوانید

استوکیومتری بخشی از شیمی است که به بیان روابط کمی بین واکنش‌دهنده‌ها و فرآورده‌ها در یک واکنش شیمیایی می‌پردازد. در زبان یونانی، واژه (Stoikhein) به معنای عنصر و واژه (Metron) به معنای سنجش است. بنابراین، معنی استوکیومتری را می‌توان به سنجش عناصر نسبت داد.

فصل سوم: بحث غلظت ها ( درصد جرمی-ppm-غلظت مولار)

جزوه مبحث غلظت ها از فصل سوم شیمی دهم به زودی به صورت اختصاصی منتشر خواهد شد .. در این جزوه 4 بیان مختلف از غلظت بررسی شده است. درصد جرمی، ppm، غلظت مولی (مولار) و انحلال پذیری شکل های مختلف غلظت هستند که در این جزوه توسط تست های کنکور و آزمون های آزمایشی به طور کامل توضیح داده می شود.

امیدواریم که از این مقاله لذت برده باشید.